Akşam çalışma masasından kalkarken üç konu anlatım videosunu bitirmiş olabilirsin. Anlatılanlar anlaşılır gelmiştir, tuttuğun notlar da düzenlidir. Ertesi gün aynı konunun testini açtığında ise ilk soruda duraksarsın: “Dün bunu anlamıştım, şimdi neden yapamıyorum?”

Bu durum, videodan ders öğrenemediğin anlamına gelmez. Bir öğretmenin çözümünü takip etmekle boş kâğıtta kendi çözümünü kurmak farklı işlerdir. YKS hazırlığında video ile kitap arasında seçim yaparken asıl bakman gereken şey, hangi kaynakla daha uzun çalıştığın değil, çalışmanın ardından neleri yardım almadan yapabildiğindir.

Peki konu anlatım videosu ne zaman işe yarar? Hangi durumda kitaba geçmek gerekir? İkisini birlikte kullanırken zaman kaybetmemek mümkün mü?

Yalnızca konu anlatım videosu izleyerek YKS’ye hazırlanılır mı?

Videolar konu öğrenmenin bir parçası olabilir; ancak hazırlığı yalnızca izlemek üzerine kurmak, kendi başına soru çözme pratiğini eksik bırakır.

Öğretmen tahtada bir soruyu çözerken hangi bilgiyi kullanacağını seçer, işlemlerin sırasını belirler ve gereksiz yolları eler. Sen çözümü izlerken bütün bu kararlar verilmiş hâlde önüne gelir. Sınavda ise o kararları kendin vermen gerekir.

Bu yüzden bir videonun bitmesiyle bir konunun öğrenilmesi aynı şey değildir. İzledikten sonra şu üç soruya cevap arayabilirsin:

  • Konunun temel fikrini notlarıma bakmadan anlatabiliyor muyum?

  • Videodakinden farklı bir soruda ilk adımı bulabiliyor muyum?

  • Kullandığım işlemin neden gerekli olduğunu açıklayabiliyor muyum?

Bunlarda zorlanıyorsan hemen yeni videoya geçmek yerine kısa bir uygulama yapman daha yararlı olabilir.

Konuyu ilk kez öğrenirken video mu, kitap mı daha iyi?

Bu sorunun her ders ve her öğrenci için tek cevabı yok. Daha önce görmediğin bir konuda, işlemlerin adım adım açıklanması işini kolaylaştırabilir. Bildiğin bir konunun birkaç ayrıntısını hatırlamak içinse uzun bir video yerine kitaptaki ilgili bölümü okumak yeterli olabilir.

Örneğin fonksiyonlarda f(x) gösteriminin ne anlattığını bilmiyorsan, örnekleri açıklayarak ilerleyen bir anlatıma ihtiyaç duyabilirsin. Fonksiyonları biliyor fakat yalnızca bileşke işleminde hata yapıyorsan bütün konuyu baştan izlemek zorunda değilsin.

Seçimini “Ben hep videodan çalışırım” gibi sabit bir kurala bağlama. Önce ihtiyacını belirle: Konuyu mu öğreniyorsun, bir ayrıntıyı mı hatırlıyorsun, yoksa öğrendiğini soruya uygulamakta mı zorlanıyorsun?

Videoyu anlıyorum ama test çözemiyorum, ne yapmalıyım?

Önce takıldığın noktayı bul. Soruyu okuyup hangi bilgiyi kullanacağını seçememekle, doğru yöntemi seçip işlemi tamamlayamamak farklı eksiklerdir.

Örneğin yüzde problemleri videosunu izledin. Öğretmenin çözdüğü indirim soruları kolay geldi; ancak testte art arda iki değişim içeren bir soruyu yapamadın. Bu durumda sorun bütün yüzde konusunu bilmemek olmayabilir. İkinci işlemin hangi tutar üzerinden yapılacağını karıştırıyor olabilirsin.

Şöyle ilerleyebilirsin:

  1. Çözemediğin soruda nereye kadar gelebildiğini yaz.

  2. Eksik kalan bilgi veya adımı belirle.

  3. Kitaptan ya da videodan yalnızca o bölüme dön.

  4. Çözümü kapatıp soruyu yeniden dene.

  5. Ardından aynı fikri kullanan farklı bir soru çöz.

Çözümü gördükten hemen sonra aynı işlemleri tekrarlayabilmek tek başına yeterli bir kontrol değildir. Farklı bir soruda yöntemi seçebilmen, öğrendiğini kullanıp kullanamadığını daha iyi gösterir.

Ders videosu izlerken sürekli not tutulmalı mı?

Tahtadaki her cümleyi deftere geçirmek zorunda değilsin. Özellikle kullandığın kitapta aynı açıklamalar varsa, bütün içeriği yeniden yazmak soru çözmeye ayıracağın zamanı azaltabilir.

Notlarını kendi ihtiyacına göre tutabilirsin:

  • İlk kez karşılaştığın bir kavramın kısa açıklaması.

  • Birbirine karıştırdığın iki kuralın farkı.

  • Soruda gözden kaçırdığın bir koşul.

  • Çözüm sırasında neden yapıldığını anlayamadığın bir adım.

Örneğin sayfalarca çözüm kopyalamak yerine “İkinci indirim, ilk indirimden sonraki fiyat üzerinden hesaplanıyor” yazman, yaptığın hatayı hatırlamak için daha kullanışlı olabilir.

Notun değerini uzunluğu değil, tekrar açtığında sana neyi hatırlattığı belirler.

Videodaki soruyu öğretmenden önce çözmek gerekir mi?

Konuya ilişkin temel açıklamayı dinledikten sonra, örnek soru ekrana geldiğinde videoyu durdurup denemek iyi bir çalışma seçeneğidir. Soruyu tamamen bitiremesen bile nerede takıldığını fark edersin. Böylece çözümü izlerken hangi adımı anlamaya ihtiyaç duyduğun belli olur.

Konuyla ilk kez karşılaşıyorsan ilk örneği öğretmenle birlikte inceleyebilirsin. Sonraki örnekte ise kendine deneme fırsatı ver.

Çözümü izledikten sonra yalnızca “Ben de böyle yapacaktım” demek yerine kendi kâğıdına bak: Gerçekten aynı yöntemi mi seçmişsin? Bir koşulu atlamış mısın? İlk adımı bulmuş ama devamını getirememiş misin?

Bu karşılaştırma, sonraki çalışmanda neye odaklanacağını gösterir.

Konu anlatım videolarını iki kat hızda izlemek mantıklı mı?

Yeni öğrendiğin ve işlem takibi gerektiren bir konuda hız artırmak, açıklamaları kaçırmana yol açabilir. Daha önce öğrendiğin bir bölümü tekrar ederken ise daha hızlı izlemek sana uygun gelebilir.

Kararı videonun ne kadar kısa sürede bittiğine göre verme. Bir bölümün sonunda videoyu durdur ve anlatılanı kendi cümlelerinle açıklamayı dene. Sürekli geri sarıyorsan ya da örnekteki adımları takip edemiyorsan seçtiğin hız işini kolaylaştırmıyor demektir.

Her videoyu aynı hızda izlemek zorunda değilsin. Bildiğin açıklamalarla yeni karşılaştığın örneklere farklı zaman ayırabilirsin.

Aynı konuyu farklı hocalardan dinlemek faydalı mı?

Belirli bir noktayı anlayamadığında başka bir açıklama duymak işe yarayabilir. Ancak bir anlatımı tamamladıktan sonra soru çözmeden ikinci ve üçüncü hocaya geçmek, uygulamayı sürekli ertelemenin bir yoluna dönüşebilir.

Önce neyi anlayamadığını tarif et. “Trigonometriyi anlamıyorum” çok geniş bir ifadedir. “Birim çemberde işaretin neden değiştiğini anlayamıyorum” dediğinde aradığın açıklama belirginleşir.

Başka bir kaynağa geçeceksen o sorunun cevabını ara. Her seferinde bütün oynatma listesini baştan bitirmek zorunda değilsin.

Bir çalışma oturumunda video ve soru çözümü nasıl birleştirilir?

Bir saatlik çalışma için aşağıdaki akışı başlangıç denemesi olarak kullanabilirsin:

  • İlk 5 dakika: Konuyla ilgili bildiklerini hatırla, eksiklerini belirle.

  • Sonraki 20 dakika: İhtiyacın olan anlatımı izle veya kitaptan oku.

  • Sonraki 25 dakika: Çözüme bakmadan soru çöz.

  • Son 10 dakika: Takıldığın adımları incele ve kısa not al.

Bu süreler zorunlu bir oran değildir. Yeni ve zorlandığın bir konuda anlatıma daha fazla zaman gerekebilir. Bildiğin bir konuda ise doğrudan sorulara başlayabilirsin.

Asıl amaç, çalışma oturumunda kendi başına düşünmeye de yer açmaktır. Ayırdığın sürenin tamamı video izleyerek geçiyorsa uygulamayı hangi zaman diliminde yapacağını ayrıca planla.

Video kampında bir gün geri kalınca baştan mı başlanmalı?

Bir gün aksattığında kampı baştan başlatman gerekmez. Önce tamamladığın bölümün sorularını çözüp çözemediğine bak. Eksik olan yalnızca bir dersse o bölümü programına ekleyebilirsin.

Kampın takvimine yetişmek için birkaç videoyu arka arkaya izleyip testleri atlamak, ekranda ilerlediğin hâlde sorularda geride kalmana neden olabilir. Takip ettiğin gün sayısı kadar, hangi konuları kullanabildiğin de önemlidir.

Programını video sayısına göre değil, tamamlayabildiğin öğrenme ve uygulama adımlarına göre düzenle.

Kitaptan öğrenebildiğim bir konunun videosunu da izlemeli miyim?

Kitaptaki açıklamayı anlıyor, örneklerin mantığını açıklayabiliyor ve farklı soruları bağımsız çözebiliyorsan aynı konu için ayrıca tam bir video serisi bitirmen şart değildir.

Bir süre sonra kısa bir soru grubuyla kendini yeniden kontrol edebilirsin. Eksik çıkarsa ilgili bölüme dönersin. Böylece bildiğin yerleri tekrar tekrar izlemek yerine, zorlandığın noktalara zaman ayırabilirsin.

Bir sonraki çalışma oturumunda küçük bir deneme yap: Tek bir alt konu seç, ihtiyacın kadar anlatım izle ve ardından ekranı kapatıp birkaç soruyla baş başa kal. Kitap mı video mu sorusunun senin için cevabı, o sorularda nerede ilerleyebildiğin ve nerede desteğe ihtiyaç duyduğunla belirginleşecektir.