Arkadaşının çözdüğü kitabı aldın. İlk testi açtığında birkaç soruda zorlandın, sonraki sayfada ise neredeyse her sorunun çözümünü izlemek zorunda kaldın. Bu kez aklına şu soru geldi: “Zorlandığım için mi gelişiyorum, yoksa bu kaynak bana ağır mı geliyor?”

Tam tersi de olabilir. Elindeki testleri rahatça bitiriyorsundur ama kolay sorular çözdüğün için zaman kaybettiğini düşünüyorsundur.

YKS hazırlığında kaynak seçerken kitabın ne kadar meşhur olduğundan önce, seni nasıl çalıştırdığına bakmak gerekir. Çözemediğin her soru faydasız değildir; kolayca çözdüğün her soru da boşa gitmez. Önemli olan, o soruların şu anki ihtiyacına karşılık verip vermediğidir.

YKS’ye hazırlanırken kolay kaynakla başlamak gerekir mi?

Bir konunun temel kavramlarını yeni öğreniyorsan, doğrudan birden fazla bilgiyi birleştiren sorulara geçmek işini zorlaştırabilir. Önce hangi durumda hangi işlemi yapacağını anlayabileceğin sorulara ihtiyacın olabilir.

Örneğin üslü sayılarda çarpma ve toplama kurallarını karıştırıyorsan, uzun bir problem içinde bu kuralları kullanmaya çalışmak eksiklerini ayırt etmeyi güçleştirebilir. Daha doğrudan sorularla başlayarak hangi kuralda hata yaptığını görebilirsin.

Ancak konuyu zaten biliyor ve farklı soru biçimlerinde rahatça uygulayabiliyorsan sırf herkes öyle yapıyor diye başlangıç kitabını baştan sona çözmen gerekmez.

Başlayacağın seviyeyi arkadaşının kullandığı kaynak değil, kendi başına çözebildiğin sorular belirlemeli.

Kolay soru çözmek zaman kaybı mı?

Kolay sorular, yeni öğrendiğin bilgiyi uygulamak veya karıştırdığın bir işlemi kontrol etmek için kullanılabilir. Özellikle konu çalışmasının hemen ardından, anlatılanları gerçekten kullanıp kullanamadığını görmeni sağlar.

Fakat aynı tür soruları düşünmeden çözmeye başladıysan ve testler artık belirgin bir eksiğini göstermiyorsa, yalnızca rahat ilerlemek için aynı seviyede kalmak çalışma zamanının bir bölümünü gereksiz yere doldurabilir.

Kendine şu soruyu sor: “Bu test bana ne kazandırdı?”

Cevabın “Kesirlerde yaptığım işlem hatasını fark ettim” veya “Sorudaki koşulu okumadan işlem yaptığımı gördüm” olabilir. Bunlar somut kazanımlardır. Uzun süredir yalnızca “Sayfa bitirdim” diyorsan farklı soru türlerine geçmeyi değerlendirebilirsin.

Zor soru bankası çözmek netleri mutlaka artırır mı?

Bir kitabın zor olması, senin için otomatik olarak doğru kaynak olduğu anlamına gelmez. Zor sorular, bildiğin kavramlar arasında bağlantı kurmanı sağlayabilir. Ancak gerekli temel bilgiler eksikse çalışma, çözüm videolarını takip etmekle sınırlı kalabilir.

Örneğin fonksiyon sorusunda tanım kümesini yorumlayamıyorsan, sorunun sonraki aşamalarını izleyerek anlaman ilk eksiği ortadan kaldırmaz. Önce o kavrama dönmen gerekebilir.

Zor kaynağın işe yarayıp yaramadığını anlamak için birkaç gün sonraki çalışmana bak. Benzer bir soruda ilk adımı kendin bulabiliyor musun? İzlediğin yöntemin neden kullanıldığını açıklayabiliyor musun?

Her soruda yeniden çözüm açıyorsan, araya daha temel uygulamalar eklemeyi dene.

Bir soru bankasının seviyeme uygun olduğunu nasıl anlarım?

Kitabın kapağındaki “başlangıç”, “orta” veya “ileri” ifadesi bir fikir verebilir. Yine de yalnızca bu etikete göre karar vermek yerine örnek sayfaları incelemek daha yararlıdır.

Çalıştığın bir konudan birkaç farklı test seçip şunlara bakabilirsin:

  • Soruların ne istediğini anlayabiliyor muyum?

  • Bir bölümünü yardım almadan çözebiliyor muyum?

  • Yapamadığım sorularda en azından bir yöntem deneyebiliyor muyum?

  • Çözümü inceledikten sonra eksik adımı açıklayabiliyor muyum?

  • Benzer bir soruda öğrendiğimi kullanabiliyor muyum?

Bütün soruları rahatça yapmak zorunda değilsin. Ancak neredeyse hiçbir soruya başlayamamakla, çözümün son adımında takılmak aynı durum değildir.

Tek bir test de kesin karar için yeterli olmayabilir. Kitabın ilk testleriyle bölüm sonundaki soruları farklı düzeylerde olabilir; birkaç bölümü görerek değerlendirme yap.

Kaynağın zor olmasıyla konuyu bilmemek nasıl ayırt edilir?

Bunun için takıldığın sorudan bir adım geriye git. Soruda kullanılan temel bilgiyi ayrı bir örnekte uygulamayı dene.

Diyelim ki bir geometri sorusunda alan bağıntısını kullanamadın. Aynı bağıntıyı doğrudan soran basit bir örneği de çözemiyorsan önce konu eksiğine dönmen gerekir. Temel örneği çözebiliyor ama karmaşık şekilde hangi üçgeni kullanacağını seçemiyorsan, ihtiyaç duyduğun çalışma farklıdır.

İlk durumda kavramı yeniden öğrenmek; ikinci durumda yardımcı çizgileri, verilenleri ve çözüm yollarını karşılaştırmak daha anlamlı olabilir.

“Bu kitap çok zor” demeden önce zorluğun nereden kaynaklandığını tarif etmeye çalış. Böylece kitabı değiştirmek mi, belirli bir konuyu tamamlamak mı gerektiği daha açık hâle gelir.

Zor bir soruya ne kadar süre uğraşılmalı?

Her ders ve her soru için geçerli tek bir dakika sınırı koymak gerekmez. Yeni bir konuyu öğrenirken yaptığın çalışma ile süre tutarak çözdüğün denemenin amacı farklıdır.

Konu çalışırken soruya birkaç yaklaşım denemek faydalı olabilir. Ancak uzun süredir aynı işlemleri tekrarlıyor, yeni bir yol düşünemiyor ve neden takıldığını da belirleyemiyorsan yardım alma zamanı gelmiş olabilir.

Çözümü açmadan önce kâğıda şu iki cümleyi yazmayı deneyebilirsin:

  • “Buraya kadar yapabildim.”

  • “Şu adımın nasıl bulunacağını anlayamadım.”

Bu küçük hazırlık, çözümü izlerken tam olarak neyi aradığını belirler. Ardından çözümü kapatıp soruyu kendin tamamla. Sonraki çalışmanda farklı bir örnekle yöntemi yeniden dene.

Kolay kaynaktan orta veya zor kaynağa ne zaman geçilmeli?

Bir kitabın son sayfasına ulaşmak tek başına seviye değiştirme ölçütü değildir. Çözümleri izleyerek tamamladığın bir kitapla, sorularını bağımsız çözebildiğin bir kitap aynı şeyi göstermez.

Daha ileri sorulara geçmeyi düşünürken şunları kontrol edebilirsin:

  • Temel kuralları sürekli açıp bakmadan kullanabiliyor musun?

  • Daha önce görmediğin bir soruda uygun yöntemi seçebiliyor musun?

  • Yanlışlarının nedenini açıklayabiliyor musun?

  • Konuya bir süre sonra döndüğünde benzer soruları çözebiliyor musun?

Bunlar büyük ölçüde yerleştiyse bir sonraki seviyeden birkaç test deneyebilirsin. Bütün çalışma düzenini bir anda değiştirmek zorunda değilsin. Yeni seviyede ortaya çıkan eksiklere göre önceki kaynağı da kullanabilirsin.

Her derste aynı seviyede kaynak mı kullanılmalı?

Hayır. Matematikte başlangıç düzeyindeki sorulara ihtiyaç duyarken biyolojide daha kapsamlı soruları çözebiliyor olabilirsin. Hatta aynı dersin içinde bile seviyen konuya göre değişebilir.

Denklemlerde rahat ilerleyip problemler kısmında zorlanıyorsan, bütün matematik çalışmanı tek bir seviyeye sabitlemek zorunda değilsin.

Kaynak seçerken “Ben başlangıç öğrencisiyim” veya “Ben artık zor kitap çözüyorum” gibi genel etiketlerden uzak dur. Hangi konuda neye ihtiyaç duyduğunu belirlemek daha kullanışlıdır.

Bu yaklaşım, bildiğin bölümlerde gereksiz tekrar yapmanı ve eksik olduğun bölümlerde hazırlıksız ilerlemeni azaltabilir.

Yarım kalan kitabı bırakıp yeni kaynak almak doğru mu?

Önce mevcut kitabın neden yarım kaldığını belirle. Kaynak seviyene uygun değilse veya açıklamalarından yararlanamıyorsan değiştirmek düşünülebilir. Fakat birkaç zor testle karşılaşınca her defasında yeni kitaba geçiyorsan, aynı eksikleri farklı kapaklar arasında taşıyor olabilirsin.

Yeni kaynak almadan önce elindeki kitabı üç bölüme ayırmayı dene:

  • Bağımsız çözebildiğin testler.

  • Konu tekrarıyla ilerleyebileceğin testler.

  • Daha sonraya bırakacağın ileri sorular.

Böylece bütün kitabı tek seferde bitirmek zorunda hissetmeden kullanabilirsin. Her eksik için yeni kitap almak yerine, elindeki kaynakta uygun bölümler bulunup bulunmadığını kontrol et.

YKS için bir dersten kaç kaynak bitirmek gerekir?

Herkes için geçerli bir kitap sayısı yok. Kitapların kapsamı, soru çeşitliliği ve senin başlangıç düzeyin farklı olabilir. Bu yüzden yalnızca bitirilen kaynak sayısıyla hazırlığın yeterli olup olmadığına karar verilemez.

Bir konuyu farklı sorularda uygulayabiliyor, eksiklerini fark edip tamamlayabiliyor ve öğrendiğini daha sonra da kullanabiliyorsan çalışmanın karşılığını görüyorsun demektir. Aynı hatalar devam ediyorsa yeni bir kitabın ilk sayfasına geçmeden önce o hatalara dönmek gerekir.

Bugün kullandığın kaynaktan bir test seç. Kaç soru çözdüğünün yanına, hangi sorularda neden takıldığını da yaz. Bir sonraki kaynağın kolay mı zor mu olması gerektiğine karar verirken en işe yarayan bilgi, kitabın üzerindeki seviye etiketi değil, bu notlar olacaktır.