Programlar sık sık değişir: yeni kaynak alınır, test sırası değiştirilir, bir konu öne çekilir, deneme sayısı artırılır. Fakat değişikliğin nedeni ve sonucu yazılmadığında birkaç hafta sonra aynı karar yeniden tartışılır. Karar günlüğü, ne yaptığınızı değil neden yaptığınızı ve işe yarayıp yaramadığını kaydeder.
Bir karar kaydının beş alanı
Tarih, gözlenen sorun, dayanak veri, seçilen değişiklik ve kontrol tarihi yazın. Örneğin “son dört denemede matematiğin son sekiz sorusuna ortalama on dakika kaldı; Türkçe başlangıcını beş dakika kısaltmak için üç zamanlı set yapılacak; iki hafta sonra değerlendirilecek.” Bu kayıt, “süre yetişmiyor, daha hızlı olmalıyım” cümlesinden daha test edilebilirdir.
Her değişiklikte beklenen sonucu da belirtin. Net mi artacak, boş sayısı mı azalacak, belirli hata mı düşecek? Ölçüt yoksa yöntemin işe yarayıp yaramadığını yalnız hisle değerlendirirsiniz.
Aynı anda tek ana değişken
Test sırasını, uyku düzenini ve çalışma kaynağını aynı hafta değiştirirseniz sonuçtaki farkın nedenini ayıramazsınız. Acil olmayan durumlarda bir ana değişiklik seçin. Diğer rutinleri mümkün olduğunca sabit tutun. Böylece çalışma hayatına küçük deney mantığı gelir.
- Gözlem: tekrar eden somut sorun ne?
- Hipotez: sorunun olası nedeni ne?
- Müdahale: hangi tek davranış değişecek?
- Ölçüt: başarı hangi sayı veya gözlemle anlaşılacak?
- Karar: sürdür, ayarla veya bırak.
Karar kalitesini sonuçtan ayırın
İyi verilmiş bir karar kısa vadede kötü sonuç doğurabilir; kötü karar da şansla iyi sonuç verebilir. Kararı verirken yeterli veri kullandınız mı, seçenekleri düşündünüz mü, kontrol tarihi koydunuz mu? Bunları ayrıca değerlendirin. Böylece tek kötü deneme yüzünden mantıklı yöntemi hemen terk etmezsiniz.
Hafta sonunda en fazla üç kararı inceleyin. Sonucu henüz görünmeyenleri açık bırakın, kanıtı oluşanları sürdürün veya kapatın. Zamanla kişisel örüntüler ortaya çıkar: düşük denemeden sonra gereksiz kaynak değiştirmek, dinlenmeyi kesip sonraki haftayı kaybetmek veya güçlü derse fazla zaman ayırmak gibi.
Karar günlüğünün en büyük faydası hafızayı dışarı almaktır. Bir ay önce neden yaptığınızı yeniden tartışmanız gerekmez. Çalışma planı tepkisel değişiklikler dizisi olmaktan çıkar; veri, varsayım ve kontrol içeren bilinçli bir süreç olur.
